छुवाछूत ऐन काजगमा मात्रै सिमित, प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन सकेन

छुवाछूत ऐन काजगमा मात्रै सिमित, प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन सकेन

काठमाडौँ– जातीय भेदभाव तथा छुवाछूत (कसुर सजाय) ऐन, २०६८ को प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनसकेको छैन । ऐन जारी भएको करिव आठ वर्ष भएपनि मुलुकका विभिन्न स्थानमा जातीय भेदभाव तथा छुवाछूतका घटना झन झन बढ्दै गएको पाइन्छ ।

पछिल्लो पटक सर्लाही विष्णु गाउँपालिका–२ का अजय राममाथि वडा अध्यक्ष संजय शाहले पानी छोएको निहुँमा कुटपिट गरेको घटना सर्व विदितै छ । छुवाछूतपछि कुटपिट भएको तीन महीना हुँदासमेतसम्म मुद्दा दर्ता हुनसकेको छैन ।

झापा वुद्धशान्ति गाउँपालिका–२ जयपुरका लोकेश दर्जी र कन्काई नगरपालिका–७ की देवका विमली (सिटौला) अन्तरजातीय विवाह गरेकै कारण गाउँबाट विस्तापित हुनुपरेको छ । यी प्रतिनिधि घटना मात्रै हुन । पानी छोएको निहुँमा वा अन्तरजातीय विवाह गरेका कारण दलित समुदायले ज्यानसमेत गुमाउनुपरेको छ ।

ऐन आइसकेपछि दैलेखका सेते दमाई, कालिकोटका मनवीरे सुनार र सप्तरीका शिवशङ्कर दासले पानी वा चोल्हो छोएको निहुँमा अन्तरजातीय विवाह गरेका कारण ज्यान गुमाउनुपर्यो ।

पूर्वसांसद कमला विश्वकर्माले ऐन आएपछि प्रहरी प्रशासनले नै जातीय भेदभाव तथा छुवाछूतका मुद्दा दर्ता गर्न आनाकानी गर्नु नै मुख्य समस्या भएको बताए ।

ऐन आउनुभन्दा अघि तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, सूर्यबहादुर थापा र पुष्पकमल दाहालका पालामा छुवाछूतलाई व्यवहारमा अन्त्य गर्ने, भेदभाव र छुवाछूत समस्यालाई सरकारी मुद्दाका रूपमा अघि बढाउने र केन्द्रदेखि गाविसस्तरसम्म छुवाछूत निगरानी केन्द्र स्थापना गर्ने घोषणा नगरिएका होइनन्, तर ती घोषणा घोषणामा मात्र सीमित रह्यो, कार्यान्वयनमा आउन सकेन ।

पछिल्लो पटक तत्कालीन प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल नेतृत्वको सरकारले ०६८ साल जेठ १० गते सो ऐन ल्याएको हो । ऐनमा कसैले कुनै पनि व्यक्तिलाई प्रथा, परम्परा, धर्म, संस्कृति, रीतिरिवाज, जात, वंश, समुदाय वा पेसाका आधारमा सो दफाबमोजिमको काम गरे वा गराएमा जातीय भेदभाव वा छुवाछूत गरेको मानिने उल्लेख छ ।

ऐनमा कसुर गर्ने व्यक्तिलाई तीन महीनादेखि तीन वर्षसम्म कैद वा एक हजारदेखि पच्चीस हजारसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुनसक्ने व्यवस्था गरिएको छ । प्रतिनिधिसभाका सांसद अञ्जना विसंखेले ऐनको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि सरकारले नै सक्रियताका साथ देशव्यापी अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने धारणा राखे ।

वडा समाचारहरु

सम्बन्धित समाचारहरु